به گزارش خبرگزاری حوزه، نشست خبری نمایشگاه عکس «۴۰ روز شکوه مقاومت و پیروزی» با حضور بهنام زنگی، دبیر اجرایی نمایشگاه، و داوود عامری، رئیس نمایشگاه، در فرهنگستان هنر برگزار شد و در این نشست اهداف، محورهای محتوایی، رویکردهای رسانهای و برنامههای داخلی و بینالمللی این رویداد تشریح شد. این نمایشگاه با محوریت ثبت تصویری وقایع جنگ تحمیلی سوم و بازنمایی جلوههایی از مقاومت، ایستادگی، همبستگی، ایثار و همراهی مردم ایران شکل گرفته و قرار است مجموعهای از تصاویر مرتبط با این دوره را در معرض دید مخاطبان قرار دهد.
بهنام زنگی، دبیر اجرایی نمایشگاه عکس «۴۰ روز شکوه مقاومت و پیروزی»، در این نشست با اشاره به اهداف برگزاری این رویداد اظهار کرد: این نمایشگاه با هدف ثبت تصویری وقایع و رویدادهای جنگ تحمیلی سوم و ایجاد مجموعهای ماندگار برای نسلهای آینده برگزار میشود و تلاش دارد بخشی از واقعیتهای این دوره تاریخی را از زاویه نگاه عکاسان به مخاطبان داخلی و بینالمللی معرفی کند. به گفته وی، در این تصاویر تلاش شده است جلوههایی از مقاومت، ایستادگی، همبستگی ملی، پیروزی، ایثار و بخشش مردم ایران به تصویر کشیده شود تا بخشی از تجربه تاریخی جامعه در این مقطع برای سالهای آینده باقی بماند.
وی افزود: جنگ تحمیلی علیه ایران از مهمترین رویدادهای تاریخی معاصر به شمار میرود که آثار و پیامدهای آن تنها به عرصه نظامی محدود نمانده و ابعاد مختلف زندگی اجتماعی، فرهنگی، انسانی و اقتصادی کشور را تحت تأثیر قرار داده است. در جریان این حوادث، مراکز درمانی، فرهنگی، مسکونی و نظامی کشور با شرایط دشواری مواجه شدند و مردم ایران نیز در برابر این وضعیت، با تکیه بر همبستگی و روحیه مقاومت به میدان آمدند. از این رو، ثبت تصویری این دوره تاریخی اهمیت ویژهای دارد؛ چراکه عکس میتواند بخشی از واقعیتهای یک دوره را به صورت عینی و ماندگار برای نسلهایی که در این حوادث حضور نداشتهاند، حفظ کند.
زنگی با اشاره به محورهای اصلی نمایشگاه ادامه داد: این رویداد در پنج محور «مقاومت و پیروزی»، «زندگی در جنگ»، «بخشش مردم ایران و همبستگی ملی»، «همیاری و خدمات در جنگ» و «کودکان آسمانی میناب» طراحی شده است. هر یک از این محورها بخشی از تجربه اجتماعی و انسانی مردم ایران در دوران جنگ را روایت میکند و در کنار یکدیگر تلاش میکنند تصویری چندوجهی از این مقطع تاریخی ارائه دهند. در واقع، هدف آن است که مخاطب تنها با تصاویر مربوط به میدان نبرد مواجه نباشد، بلکه ابعاد انسانی، اجتماعی و مردمی جنگ و نحوه مواجهه جامعه با شرایط دشوار نیز در قاب تصویر دیده شود.
دبیر اجرایی نمایشگاه با تأکید بر ظرفیت هنر عکاسی در ثبت رویدادهای تاریخی گفت: عکس یکی از مؤثرترین ابزارهای ارتباطی و روایتگری در جهان امروز است و میتواند در کوتاهترین زمان، یک حادثه، احساس جمعی یا تجربه تاریخی را به مخاطب منتقل کند. یک تصویر گاهی میتواند بخشی از واقعیت یک دوره را با قدرتی به مراتب بیشتر از یک متن طولانی در ذهن مخاطب ماندگار کند. به همین دلیل، این نمایشگاه صرفاً یک رویداد هنری نیست، بلکه در کنار وجه هنری خود، دارای کارکرد فرهنگی، رسانهای و تاریخی است و میتواند به عنوان بخشی از اسناد تصویری مربوط به این دوره مورد توجه قرار گیرد.
وی یکی از ویژگیهای مهم نمایشگاه را پیوند میان هنر، رسانه و روایت تاریخی دانست و اظهار کرد: رسانهها در این رویداد تنها وظیفه اطلاعرسانی درباره زمان و مکان برگزاری نمایشگاه را بر عهده ندارند، بلکه میتوانند با گفتوگو با عکاسان، بررسی آثار، طرح دیدگاه کارشناسان و انعکاس تجربه بازدیدکنندگان، زمینه شکلگیری یک گفتوگوی فرهنگی پیرامون این نمایشگاه را فراهم کنند. بر همین اساس، برنامه رسانهای نمایشگاه بر استفاده از ظرفیت خبرگزاریها، رسانه ملی، مطبوعات، رسانههای دیجیتال، شبکههای اجتماعی و رسانههای بینالمللی استوار شده است تا آثار و محتوای این رویداد تنها در محل برگزاری باقی نماند.
زنگی ادامه داد: یکی از اهداف مهم این رویکرد رسانهای آن است که روایت تصویری ارائهشده در نمایشگاه بتواند در سطح گستردهتری به مخاطبان منتقل شود و زمینه گفتوگو درباره ابعاد مختلف جنگ و مقاومت مردم ایران را فراهم کند. در این زمینه، گفتوگو با عکاسان و هنرمندان حاضر در نمایشگاه، معرفی آثار، بررسی ابعاد هنری و محتوایی تصاویر و استفاده از ظرفیت رسانههای مختلف میتواند به شناختهشدن بهتر این رویداد کمک کند. همچنین استفاده از فضای مجازی و رسانههای دیجیتال این امکان را فراهم میکند که بخشهایی از محتوای نمایشگاه در اختیار مخاطبانی قرار گیرد که امکان حضور در محل برگزاری را ندارند.
وی با اشاره به برنامههای بینالمللی نمایشگاه گفت: ارائه آثار نمایشگاه در برخی کشورهای دیگر از بخشهای مهم این رویداد است و هدف از آن استفاده از زبان مشترک هنر و تصویر برای ارتباط با مخاطبان سایر کشورها و معرفی بخشی از تجربه اجتماعی و فرهنگی مردم ایران است. در این بخش تلاش خواهد شد روایت تصویری وقایع جنگ تحمیلی سوم بر اساس اسناد و واقعیتهای موجود در اختیار مخاطبان قرار گیرد. ترجمه و انتشار محتوای نمایشگاه به زبانهای مختلف و همکاری با مراکز فرهنگی و رسانههای خارج از کشور نیز مورد توجه قرار گرفته است تا آثار بتوانند در فضای بینالمللی نیز مخاطب پیدا کنند و تصویر روشنتری از تجربه مردم ایران ارائه شود.
زنگی تصریح کرد: استفاده از ظرفیت عکس برای ارتباط با مخاطبان خارجی از این جهت اهمیت دارد که تصویر، محدودیتهای زبانی را تا حد زیادی پشت سر میگذارد و میتواند یک تجربه انسانی را فارغ از تفاوتهای زبانی و فرهنگی منتقل کند. از این منظر، عکس میتواند در کنار سایر ابزارهای فرهنگی و رسانهای، زمینهای برای معرفی روایت ایران از حوادث اخیر به افکار عمومی جهان باشد. برگزاری نمایشگاه در خارج از کشور نیز فرصتی برای حضور آثار عکاسان ایرانی در فضای بینالمللی و ارائه تصویری مستند از جامعه ایران در روزهای جنگ خواهد بود و میتواند به شناخت بهتر ابعاد انسانی و اجتماعی این دوره کمک کند.
دبیر اجرایی نمایشگاه ثبت وقایع جنگ در حافظه تاریخی کشور را یکی از مهمترین اهداف این رویداد دانست و گفت: ایجاد مجموعهای ماندگار برای نسلهای آینده، پژوهشگران، هنرمندان و فعالان فرهنگی، در کنار روایت تصویری مقاومت و ایستادگی مردم ایران، از اهداف اصلی نمایشگاه است. آنچه امروز ثبت میشود، ممکن است در سالهای آینده به یکی از منابع مهم برای شناخت فضای اجتماعی و انسانی این دوره تبدیل شود. به همین دلیل، توجه به کیفیت آثار، تنوع موضوعات و ثبت زوایای مختلف زندگی مردم در دوران جنگ از اهمیت زیادی برخوردار است و تلاش شده است این موضوع در انتخاب و ارائه آثار مورد توجه قرار گیرد.
وی همچنین بازنمایی همبستگی و انسجام اجتماعی را از دیگر اهداف نمایشگاه عنوان کرد و افزود: در این رویداد تلاش شده است جلوههای همدلی، همراهی و انسجام مردم و ظرفیتهای اجتماعی و فرهنگی جامعه ایران در شرایط دشوار مورد توجه قرار گیرد. جنگ تنها در میدانهای نظامی اتفاق نمیافتد و جامعه در چنین شرایطی با مجموعهای از مسائل انسانی، اجتماعی و اقتصادی مواجه میشود. بنابراین، نمایش بخشی از همیاری مردم، خدماترسانی، همراهی خانوادهها و ایثار اجتماعی میتواند تصویر کاملتری از نحوه مواجهه جامعه ایران با این شرایط ارائه دهد و ابعاد کمتر دیدهشده این دوره را نیز برای مخاطب آشکار کند.
زنگی با اشاره به جایگاه آثار این نمایشگاه به عنوان اسناد تصویری اظهار کرد: عکس این توانایی را دارد که یک تجربه تاریخی را از دریچه نگاه انسانهایی که در متن رویداد حضور داشتهاند، ثبت کند و به نسلهای بعد انتقال دهد. از این منظر، آثار نمایشگاه علاوه بر ارزش هنری، میتوانند برای پژوهشگران، نویسندگان، مستندسازان و فعالان فرهنگی نیز اهمیت داشته باشند. حفظ چنین مجموعههایی به معنای حفظ بخشی از حافظه تاریخی جامعه است و در سالهای آینده میتواند به شناخت دقیقتر شرایط اجتماعی و انسانی روزهای جنگ کمک کند؛ بهویژه آنکه بسیاری از لحظههای مهم تاریخی تنها یکبار رخ میدهند و اگر ثبت نشوند، امکان بازسازی دقیق آنها دشوار خواهد بود.
وی در پایان با قدردانی از عکاسان، شهروندان و مجموعههای مشارکتکننده در برگزاری نمایشگاه گفت: عکاسان و مردم ایران در تحقق این رویداد ملی و بینالمللی نقش مهمی دارند و بدون همراهی آنان امکان گردآوری چنین مجموعهای وجود نداشت. فرهنگستان هنر، مؤسسه فرهنگی ـ هنری صبا، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، شهرداری تهران، جمعیت هلالاحمر و دیگر سازمانها و نهادهای مشارکتکننده نیز در شکلگیری و برگزاری این نمایشگاه همراهی داشتهاند. این همکاریها میتواند زمینه برگزاری رویدادی را فراهم کند که علاوه بر معرفی آثار هنری، بخشی از حافظه تصویری مردم ایران در روزهای جنگ را برای آینده حفظ کند.
در ادامه نشست، داوود عامری، رئیس نمایشگاه، با اشاره به شرایطی که در جریان جنگ اخیر شکل گرفت، اظهار کرد: در جریان این جنگ، مراکز آموزشی، ورزشی و حتی مراکز خدماتی نیز مورد حمله قرار گرفتند و مجموعه این اتفاقات نشان داد که با یک جنایت چندلایه و ترکیبی مواجه بودهایم. به گفته وی، ابعاد این حوادث به گونهای بود که حتی برخی از مخالفان جمهوری اسلامی ایران نیز نتوانستند در برابر آن سکوت کنند.
عامری با اشاره به شکلگیری فضای همگرایی در داخل کشور افزود: با وجود تلاشهای گسترده برای محکوم کردن جمهوری اسلامی ایران، در داخل کشور رویکردی همگرایانه شکل گرفت و مردم در کنار نیروهای مسلح و مجموعه نظام قرار گرفتند. جنایتهای آمریکا و رژیم صهیونیستی در این جنگ از جمله حوادثی است که ابعاد آن در تاریخ ثبت خواهد شد و در مقابل، مقاومت و ایستادگی مردم ایران و عملکرد نیروهای مسلح نیز بخش مهم دیگری از این مقطع تاریخی را تشکیل میدهد. رئیس نمایشگاه با اشاره به محاسبات طرف مقابل پیش از آغاز جنگ گفت: آمریکاییها پیش از آغاز جنگ و در روزهای ابتدایی آن، با اعزام گسترده نیرو و تجهیزات نظامی به منطقه تصور میکردند ایران در مدت کوتاهی تسلیم خواهد شد، اما این برآورد با واقعیت جامعه ایران و ظرفیتهای دفاعی کشور فاصله داشت و مقاومت مردم و پاسخ نیروهای مسلح، محاسبات آنان را با چالش مواجه کرد.
وی ادامه داد: نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران برخلاف انتظار بسیاری از کشورهای منطقه و جهان، با هوشمندی و درایت خود را برای پاسخگویی آماده کردند. آمریکا تلاش داشت در روزهای نخست جنگ قدرت آتش ایران را خاموش کند، اما این هدف محقق نشد و پاسخهای ایران نیز صرفاً واکنشهایی عادی نبود، بلکه بر اساس طراحی، تاکتیک و محاسبات مشخص صورت گرفت. وی افزود: یکی از موضوعاتی که در این جنگ باید مورد توجه قرار گیرد، تغییر برداشتها درباره قدرت ایران است؛ چراکه در حوزه قدرت سخت، طرف مقابل تصور میکرد میتواند در مدت کوتاهی ایران را تسلیم کند، اما در نهایت شرایط به گونه دیگری پیش رفت.
رئیس نمایشگاه در ادامه به عرصه جنگ روایتها و نقش رسانهها اشاره کرد و گفت: بخش دیگری از این نبرد در حوزه قدرت نرم، رسانه و تصویر شکل گرفت. در حالی که ایران با جنایات گستردهای مواجه شد، رسانههای آمریکا و رژیم صهیونیستی تلاش کردند تصویر دیگری از واقعیت ارائه دهند و افکار عمومی جهان را تحت تأثیر قرار دهند. با این حال، ایران توانست در بخش قابل توجهی از جنگ روایتها و تصویرسازی جهانی بر این فضاسازیها غلبه کند. عامری تأکید کرد که امروز یکی از مهمترین وظایف هنرمندان و رسانهها، ثبت واقعیتهای این دوره و جلوگیری از تحریف تصویری است که در آینده از جنگ و مقاومت مردم ایران ارائه خواهد شد.
وی با اشاره به ظرفیتهای رسانهای آمریکا اظهار کرد: آمریکاییها از شبکه گستردهای از رسانهها و ابزارهای تبلیغاتی در جهان برخوردارند و تصور میکردند در عرصه روایت نیز دست بالا را خواهند داشت، اما آنچه در جریان جنگ اتفاق افتاد، نشان داد قدرت رسانهای به تنهایی برای تغییر واقعیت کافی نیست. به گفته عامری، یکی از پرسشهای مهم در بررسی این دوره آن است که چه عواملی موجب شد ایران بتواند در جنگ روایتها و تصویرسازی جهانی تا این اندازه موفق عمل کند. بخشی از پاسخ این پرسش را باید در واقعیتهایی جستوجو کرد که مردم و رزمندگان ایران در میدان ایجاد کردند و بخشی دیگر نیز به نقش رسانهها، هنرمندان و روایتگران در انتقال این واقعیتها بازمیگردد.
عامری همچنین انسجام ملی را یکی از مهمترین دستاوردهای اجتماعی جنگ اخیر دانست و گفت: در سالهای گذشته تصویرهای متفاوتی درباره میزان انسجام ملی و قدرت درونی ایران در جهان شکل گرفته بود، اما حوادث اخیر نشان داد جامعه ایران در شرایط تهدید میتواند به یک همبستگی گسترده دست پیدا کند. حضور ایرانیان داخل و خارج از کشور و پیوند آنان با سرزمین خود، تصویری متفاوت از برخی تصورات موجود در فضای بینالمللی ارائه کرد. در این جنگ شاهد مهاجرت انبوه مردم از کشور نبودیم و حتی برخی ایرانیان خارج از کشور برای بازگشت به وطن اعلام آمادگی کردند؛ موضوعی که نشان میدهد پیوند مردم ایران با کشور و سرزمین خود عمیقتر از بسیاری از تحلیلها و برداشتهای بیرونی است.
وی با اشاره به ضرورت ثبت این وقایع بیان کرد: امروز مهمترین مسئله، تصویری است که از این دوره برای نسلهای آینده باقی خواهد ماند. اگر رسانهها، عکاسان، هنرمندان و روایتگران در کوتاهترین زمان وارد میدان نشوند، این احتمال وجود دارد که روایت جنگ در آینده دستخوش تغییر شود و از یک کشور مظلوم، تصویری متفاوت ارائه شود و درباره طرف متجاوز نیز روایتی غیرواقعی شکل گیرد. عامری افزود: آنچه در میدان رخ داده، مجموعهای از فداکاری، هوشمندی، تاکتیک و مقاومت رزمندگان و همچنین همراهی مردم ایران بوده است و این واقعیتها باید با زبانهای مختلف، از جمله زبان هنر و تصویر، ثبت و برای نسل امروز و آینده ماندگار شود.
رئیس نمایشگاه در پایان هنر را یکی از مؤثرترین ابزارها برای ثبت و انتقال این واقعیتها دانست و اظهار کرد: هنر میتواند واقعیتهای این دوران را برای نسل امروز و نسلهای آینده به تصویر بکشد و اجازه ندهد بخش مهمی از حافظه تاریخی جامعه در گذر زمان فراموش شود. نمایشگاه عکس «۴۰ روز شکوه مقاومت و پیروزی» نیز در همین مسیر شکل گرفته و تلاش دارد بخشی از واقعیتهای جنگ، مقاومت مردم ایران، همبستگی اجتماعی و فداکاری رزمندگان را در قالب تصویر و زبان هنر ثبت و روایت کند. به گفته عامری، ماندگار کردن این تصاویر تنها به معنای برگزاری یک نمایشگاه نیست، بلکه اقدامی برای حفظ بخشی از حافظه تاریخی ایران و انتقال آن به آیندگان است.
انتهای پیام
نظر شما